Ένας πολιτισμός ελευθερίας ο Ελληνικός…
«Στοχαστείτε πως ευτυχία θα πει λευτεριά, λευτεριά θα πει ψυχή δυνατή και μη δειλιάζετε μπροστά στους κιντύνους του πολέμου». Έτσι μεταφράζει την πασίγνωστη φράση του Περικλεούς στον Επιτάφιό του τό εύδαιμον τό έλεύθερον, τό δ’ έλεύθερον τό εϋψυχον κρίναντες, μή περιοράσθε τούς πολεμικούς κινδύνους ο Ι.Θ. Κακριδής.
Και αυτήν ακριβώς την περιεκτική έννοια της ελληνίδος ελευθερίας έρχεται να περιγράψει ένας από τους κορυφαίους Γερμανούς ιστορικούς και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, ο Christian Meier, ως τη βάση της μοναδικότητας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, που εξελίχθηκε έπειτα ως η βάση του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού. Η ελευθερία στην Ελλάδα δεν γεννήθηκε ως αντίδραση σε καταπίεση, αλλά ανέβλυσε ως κάτι περίπου φυσικό, ταυτισμένο με τον πολίτη-ιδιοκτήτη, έγινε τρόπος ζωής, τέχνης και πολιτικής, και αποτέλεσε τον πυρήνα της σπάνιας κληρονομιάς που συναντούμε σήμερα σε κάθε έκφανση του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Έχουν να πουν όσοι περιπλανώμενοι ανάλωσαν τον βίο τους σε υπερόριες χώρες πως πουθενά δεν μπορεί να νοιώσει ο άνθρωπος τόσο ελεύθερος στη γη που τον περιβάλλει όσο στην Ελλάδα. Αλλού τα νέφη ή η τροπική αχλύς1 κλείνουν την ατμόσφαιρα, εδώ η γραμμή των βουνών σμιλεύτηκε για να μας καλεί στην απεραντοσύνη της γης, ενώ τα κύματα στη θάλασσα με το άνήριθμον γέλασμα2 προσκαλούν παλαιόθεν τους Έλληνες σε χαρμόσυνο αγώνισμα.
Λαμπρή και θαυμαστή τέχνη κληροδότησαν και άλλοι λαοί. Ναούς, αγάλματα, αγγεία, άπειρα επιτεύγματα του ανθρώπου, αλλά όλα τώρα είναι χαμένα στην ανωνυμία και την αιώνια σιωπή! Αντιθέτως ο Έλληνας μοχθεί και αγωνίζεται, δίνει τη μορφή στο καλλιτέχνημα, αλλά και γράφει το όνομά του «δουρις μ’ εποιηςεν», ακριβώς γιατί ξέρει πως έτσι έχει την ευθύνη της προσωπικής και ανεπανάληπτης δημιουργίας του και έτσι απαθανατίζεται, δηλαδή ελευθερώνεται.
Οι Αιγύπτιοι πλαστουργούν θαυμαστά μεγαθήρια, μνημεία της εποχής, αλλά οι πυραμίδες είναι έκφραση μιας φοβισμένης ζωής, αφού πίστευαν πως μόνον έτσι, διατηρώντας περίκλειστο αιωνίως το σώμα μακριά από τα βέβηλα βλέμματα, θα μπορούσαν να συνεχίσουν τη μεταθανάτια ζωή· άρα δεν ήταν ελεύθεροι! Οι Έλληνες υψώνουν τον Παρθενώνα, ήρεμο και υπερήφανο, ολοφώτεινο στα ανθρώπινα μέτρα, όπου ο άνθρωπος δεν αφανίζεται, τουναντίον χαίρεται την ανθρώπινη παρουσία πλησίον των θεών- άρα γίνεται ελεύθερος! Σε έναν πολιτισμό ελευθερίας ανιχνεύει τις ρίζες της η Ευρώπη. Και όλη αυτή η βαρύτιμη ιστορική περιδιάβαση έχει για εμάς σήμερα κρίσιμο νόημα, όχι βέβαια για έπαρση πατραγαθίας, αλλά για κατανόηση και επιδίωξη της συνέχισης μιας πολιτιστικής αποστολής που αντικρίζει κάθε ανθρώπινο επίτευγμα από την πολύτιμη σκοπιά της ελευθερίας. Της ελληνίδος ελευθερίας!
Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και Πρόεδρος του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, από τον πρόλογο του βιβλίου Ένας πολιτισμός ελευθερίας, του C.Meier (Iδρυμα Βουλής Ελλήνων, 2019)
1Αχλύς = θολούρα, ομίχλη,
2. χαμογέλασμα αρίθμητο (από Προμηθέα Δεσμώτη Αισχύλου .,στχ. 90)
Ο Δούρις υπήρξε αρχαίος Έλληνας αγγειογράφος που άνθισε στις δύο πρώτες δεκαετίες του 5ου αιώνα π.Χ..
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.