Απομάγευση

 

          Κείμενο 1^ο                                   Απομάγευση

                                      Άρθρο    του Ηλία Μαγκλίνη στην Καθημερινή, 31/8/2022

Απομάγευση. Είναι, ίσως, η λέξη που με μεγαλύτερη ακρίβεια ορίζει τις μέρες που ζούμε: υπήρξε (ή, μάλλον, πιστεύαμε ότι υπήρξε) κάπου, κάπως, κάποτε μια κάποια δόση σαγήνης στις ζωές μας και στις δουλειές μας αλλά διαλύθηκε. Υπήρχε μια (ψευδαίσθηση;) προοπτικής. Αυτό έχει εκλείψει.

Βεβαίως, ίσως όλο αυτό να είναι και μια διεργασία απελευθέρωσης από ψευδαισθήσεις που παγιδεύουν. Διαβάζουμε, π.χ., ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει πια αναπτυχθεί κίνημα κατά της εργασίας – βλέπε καριέρας.

Τα χρόνια των αλυσιδωτών οικονομικών κρίσεων και η πανδημία με τις καραντίνες και την εκ νέου ανακάλυψη του προσωπικού χρόνου και χώρου (όχι κατ’ ανάγκην ελεύθερου αλλά πάντως προσωπικού), επέφεραν μια συνειδητοποίηση: ότι το δυτικό μοντέλο ζωής πάσχει σοβαρά. Η εργασία, που τόσο αποθεώθηκε, δεν έχει τη μαγεία που (υποτίθεται) είχε και το καθιερωμένο μοντέλο εργασίας συνιστά εν τέλει εγκλωβισμό (ειδικά με τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν σταδιακά μετά το 2010).

Η έξοδος από ψευδαισθήσεις δεν είναι φυσικά κάτι αρνητικό όσο κι αν αυτό το μεταβατικό στάδιο που διανύουμε συλλογικά είναι αφόρητο ως βίωμα. Το αρνητικό είναι ότι η απομάγευση ενός παραδείγματος βίου (π.χ., στην εργασία, στην παραγωγή) συμπαρασύρει και άλλα πολύτιμα: δημιουργικότητα, σχέσεις, επικοινωνία και άλλα.

(…)Σε ένα πιο αυστηρά πολιτικό πλαίσιο, βλέπουμε ηγέτες αλλά και απλούς πολίτες να αισθάνονται αυτή την απομάγευση με τη δημοκρατία, σαν να επρόκειτο για ένα υπερεκτιμημένο πολίτευμα, βασικούς θεσμούς του οποίου μπορούμε και να παρακάμπτουμε. Είναι τρομακτικό αλλά συμβαίνει και έχει όλο και λιγότερο συγκεκριμένο ιδεολογικό ή παραταξιακό πρόσημο.

Από την άλλη, τα κοινωνικά δίκτυα επέφεραν μιαν επανάσταση στην επικοινωνία και στην ελευθερία της έκφρασης, όπως και στις εκστρατείες για κοινωνική προσφορά, συνέβαλαν όμως με έναν δραματικό τρόπο σε αυτή την απομάγευση. Δεν αναφέρομαι στην περίφημη τοξικότητα όσο σε έναν, έστω και κατ’ επίφαση, συγχρωτισμό που οδήγησε εν τέλει στο αντίθετο της γοητείας, ειδικά σε μια χώρα μικρή όπως η δική μας όπου «όλοι ξέρουν (ήδη) όλους».

Κάτι πεθαίνει και πεθαίνει με θόρυβο, με κραυγές, που σημαίνει όμως πως κάτι άλλο πάει να γεννηθεί. Αυτό περιμένουμε να δούμε, με πολλές ελπίδες αλλά και με πολύ φόβο.

 

Κείμενο  2^ο                      Η απομάγευση του θέρους.

Δεν νομίζω ότι υπάρχει εποχή που να έχει τόσες πολλές ονειρικές αναφορές, που να μην έχει καταγραφεί στο υποσυνείδητο τόσων πολλών ανθρώπων ως η εποχή της απόλαυσης, που να μην συμπεριλαμβάνεται στα άλμπουμ της μνήμης κάθε ηλικίας ως το καταφύγιο της παρηγοριάς στα δύσκολα. Αχ, το καλοκαιράκι…

Φέτος κάτι έχει αλλάξει ξαφνικά. H βιωματική αντίληψη, στα όρια Αποκάλυψης, των δραματικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, ένας δρόμος προς την Κόλαση χωρίς κανενός είδους υπερβολής, δημιουργεί μια συλλογική αποστροφή, από το συλλογικό μας μυθοποιημένο Καλοκαίρι. Τουλάχιστον αυτό του ευρωπαϊκού νότου που είναι σύμβολο παγκόσμιο. Ποθητό.

Το βλέπεις σε όλους τριγύρω, το ακούς διαρκώς από τους ειδικούς στην τηλεόραση, πέφτεις θέλοντας και μη σε χιλιάδες δραματικές εικόνες με φλόγες και ρεκόρ, με διαπιστώσεις που κυριαρχούν στα σόσιαλ, αλλά και ακόμα και να αποφεύγεις την πληροφορία, φτάνει να δεις πως αντιδρά το σώμα σώμα σου σε αυτή την εξαντλητική θερμική καταπόνηση.

Κάθε μαγικό στοιχείο του θέρους που βρίσκονταν εγγεγραμμένο στο σκληρό δίσκο του εγκεφάλου σου λες και ξεφλουδίστηκε, κιτρίνισε σαν παλιά φωτογραφία, χάθηκε σε ένα αβέβαιο παρελθόν που θυμίζει τις σκηνές μνήμης του Gattaca. Σέπια κόντρα σε ένα γκρίζο μέλλον..

H ακεφιά του φετινού καλοκαιριού οφείλεται αποκλειστικά σε μια αιτία. Στην απομάγευση του, στην απώλεια των ψευδαισθήσεων που φέρνει πάντα μαζί του. Το θέρος, ο τόπος της υπαίθριας συνάντησης με τον άλλον ως παρηγοριά έχει τελειώσει. Δυστυχώς βίαια και οριστικά. Το φετινό καλοκαίρι λειτουργεί σαν ένα σοκ, σαν προάγγελος ενός δυστοπικού μέλλοντος που δεν είναι πια κάπου μακριά. Είναι αύριο..

Γιώργος Τούλας 20 Ιουλίου 2023. https://parallaximag.gr/parallax-view/i-apomageysi-toy-theroys

Κείμενο 3^ο          Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ: απομάγευση

(η) 1. το να μην ερμηνεύεται πλέον ο κόσμος ως φορέας μαγικών,υπερφυσικών δυνάμεων: -του φυσικού κόσμου // οι επιστημονικές εξηγήσεις των φαινομένων οδήγησαν σε σταδιακή - της φύσης 2. (κατ’ επέκτ.) το να χάνει κάτι το μυστήριο και τη γοητεία του: η - του έρωτα / των μεγάλων ηγετών / της τέχνης || - του αμερικάνικου ονείρου || η κατάκτηση του Έβερεστ σήμανε για πολλούς την ~ των βουνών, ΣΥΝ. απομυθοποίηση.

Λεξικά Γ. Μπαμπινιώτη, @lexicon_gr, 30/10/2022