ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ

 

Πάσχα: Πώς η προσδοκία ενός Μεσσία έγινε «σύστημα ελπίδας»

 

Ο «κεχρισμένος» του Θεού, ο «μεσίχα» στα αραμαϊκά, τη διάλεκτο που θεωρούμε ότι μιλούσε ο Ιησούς Χριστός, ο Μεσσίας της Καινής Διαθήκης(...) Ποιες είναι όμως οι καταβολές της λέξης, του ορισμού και του μύθου του Μεσσία; «Η λέξη Μεσσίας και ο όρος μεσσιανισμός, εβραϊκής προελεύσεως αλλά και σημασιοδότησης, εκφράζει την προσδοκία του ερχομού ενός λυτρωτή και αναμορφωτή της ανθρώπινης κοινωνίας, η οποία ευρίσκεται σε παρακμή. Με την έννοια αυτή έχει επικρατήσει και σε άλλους λαούς» λέει η Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, ομότιμη ερευνήτρια, τ. διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών(...).

«Ο μεσσιανισμός είναι στην ουσία η πίστη στον ερχομό ενός «σωτήρα», ενός ηγέτη με ιδιαίτερες ικανότητες και χαρίσματα, ο οποίος θα βοηθήσει στην εξομάλυνση όλων των προβλημάτων της κοινωνίας» συνεχίζει.

Ο μεσσιανισμός όμως δεν περιορίζεται στη θρησκεία. Οπως εξηγεί η ίδια, ακολουθώντας τη διαδρομή της έννοιας του Μεσσία μέσα στους αιώνες «διαποτίζει ως αντίληψη και ως προσδοκία την πολιτική και την κοινωνική ζωή κάποιων λαών. Υπάρχουν λαοί που και στην πολιτική και στην κοινωνική τους ζωή περιμένουν διαχρονικά Μεσσίες για να τους σώσουν».

Βέβαια, θυμίζει το ουτοπικό της προσδοκίας αυτής και αναφέρει ότι από την Ανατολή έρχεται ο λόγος του μεγάλου Ινδού ποιητή Ραμπιντρανάτ Ταγκόρ. Για να προσθέσει τις φράσεις του: «Κανένας δεν μπορεί να χτίσει για λογαριασμό σου το γεφύρι, απ’ όπου χρωστάς να περάσεις το ρεύμα της ζωής – Κανένας εκτός από σένα τον ίδιο. Υπάρχουν βέβαια μονοπάτια άπειρα και γεφύρια και ημίθεοι πρόθυμοι να σε περάσουν, μα θα ζητήσουν πληρωμή τον ίδιο σου τον εαυτό. Στον κόσμο ένας μόνο δρόμος υπάρχει, κι αυτόν κανένας άλλος δεν μπορεί να τον βαδίσει παρά εσύ».

«Ο μεσσιανισμός είναι ένα σύστημα ελπίδας» επανέρχεται. «Προσφέρεται στον Δούλο και του υπόσχεται την απελευθέρωσή του. Αναπτύχθηκε με την έξοδο από την «παραδείσια» πρωτόγονη κατάσταση και με το πέρασμα στους συλλογικούς πολιτισμούς. Κάτω από τις βαριές πυραμίδες της Αιγύπτου, της Βαβυλώνας, της Ινδίας, της Κίνας, ή των Αζτέκων, η ελπίδα στέναζε παίρνοντας διάφορες μορφές μεσσιανισμού(…)

Ο τεχνολογικός μεσσιανισμός από την άλλη πλευρά αποτελεί εξ αρχής τον πυρήνα του νεωτερικού πνεύματος. Είναι η πίστη ότι η τεχνολογική εξέλιξη θα οδηγήσει, πρώτον, στην εξίσωση των προσβάσεων στη γνώση (θα μαθαίνεις ό,τι θέλεις, «πατώντας ένα κουμπί») και δεύτερον, στην «κοινωνία της αφθονίας», με όλα τα αγαθά «προσιτά στους πάντες».

                                                                               Ελένη Δελλή. ΤΟ ΒΗΜΑ, 5/5/24