Η κουλτούρα της βίας
Δεν είναι μόνο η βία στο πλαίσιο του οργανωμένου εγκλήματος που απασχολεί έντονα τους επιστήμονες, αλλά και τους αναλυτές των αρχών ασφαλείας στην Ευρώπη και στον κόσμο. Η βία έχει αρχίσει να γίνεται κυρίαρχο χαρακτηριστικό της παραβατικής συμπεριφοράς των ανηλίκων, όπως στην περίπτωση της επίθεσης στον υπάλληλο της ΣΤΑΣΥ στο μετρό. Η ενδοοικογενειακή βία, η οποία απασχόλησε ιδιαίτερα κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων για τον έλεγχο της πανδημίας, αλλά και η έμφυλη βία με τις γυναικοκτονίες να λαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις στην Ε.Ε. συνιστούν κύρια ζητήματα ασφάλειας για χώρες όπως είναι η Γαλλία. Η ριζοσπαστικοποίηση, με όλες τις μορφές που μπορεί να πάρει ο βίαιος εξτρεμισμός και η τρομοκρατία (ακροαριστερή, αναρχική, ακροδεξιά, οικολογική, ισλαμιστική, χουλιγκανισμός κ.τ.λ.), έχει οδηγήσει σε πολλές βίαιες επιθέσεις και αποτροπιαστικές σκηνές όπως ο αποκεφαλισμός του καθηγητή Πατί ή η επίθεση κατά του αστυνομικού στη Νέα Σμύρνη. Στο πορτρέτο της βίας πρέπει να εντάξουμε και τα βίαια επεισόδια που έχουν πολλές φορές ξεσπάσει στο πλαίσιο διαδηλώσεων στην Ισπανία, στη Γαλλία και στην Ελλάδα. (…). Ισως η πιο εφιαλτική εικόνα της βίας των νέων ανθρώπων στην Ευρώπη να είναι ο τρομοκράτης «Τζιχάντι Τζο», ο οποίος, φορώντας μαύρη στολή και κουκούλα που άφηνε ακάλυπτα μόνο τα μάτια του, αποκεφάλιζε ανθρώπους που είχε απαγάγει ο ISIS και αποτέλεσε το βασικό προπαγανδιστικό υλικό της τρομοκρατικής οργάνωσης. Δύσκολα μπορεί κάποιος να αιτιολογήσει πώς ένας νέος φοιτητής από το Λονδίνο έφτασε σε αυτό το σημείο.
Ο Γάλλος πολιτικός επιστήμονας και σημαντικός στοχαστής Olivier Roy προσπαθώντας να περιγράψει αυτό που ορίζουμε ως νέους τζιχαντιστές έχει εστιάσει αρκετά στις πολιτισμικές και ψυχολογικές διαστάσεις της βίας στους νέους ανθρώπους. Θεωρεί πως δεν πρέπει να απομονώνουμε τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό από τις γενικότερες δυναμικές που οδηγούν τους νέους στη βία, όπως η διαγενεακή σύγκρουση, η υποκουλτούρα της αυτοκαταστροφής και της αποκάλυψης, η αισθητική της βίας και η βίαιη αποκοπή από την κοινωνία. Ουσιαστικά περιγράφει αυτό που μπορούμε να ορίσουμε ως νεανικό νιχιλισμό. Μία τάση που σε σημαντικό βαθμό έχει αναπτυχθεί και μέσα από την καθημερινή έκθεση στη βία (βιντεοπαιχνίδια, σειρές φαντασίας, ταινίες, αναπαραγωγή της βίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξύμνηση της βίας σε μουσικά κομμάτια κ.τ.λ.). Σε αυτό το πλαίσιο η βία δεν είναι μέσο, αλλά ο τελικός σταθμός.
Το σύνθετο πρόβλημα της βίας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντιμετωπιστεί μόνο από τις αρχές ασφαλείας των κρατών. Είναι ίσως το ζήτημα με τη μεγαλύτερη δυναμική και η διαχείρισή του απαιτεί τη συνεργασία πολλών και διαφορετικών φορέων και την αξιοποίηση διεπιστημονικών εργαλείων.
* Ο κ. Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι δρ Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ. Καθημερινή, 18/5/2021
Δεν είναι μόνο η βία στο πλαίσιο του οργανωμένου εγκλήματος που απασχολεί έντονα τους επιστήμονες, αλλά και τους αναλυτές των αρχών ασφαλείας στην Ευρώπη και στον κόσμο. Η βία έχει αρχίσει να γίνεται κυρίαρχο χαρακτηριστικό της παραβατικής συμπεριφοράς των ανηλίκων, όπως στην περίπτωση της επίθεσης στον υπάλληλο της ΣΤΑΣΥ στο μετρό. Η ενδοοικογενειακή βία, η οποία απασχόλησε ιδιαίτερα κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων για τον έλεγχο της πανδημίας, αλλά και η έμφυλη βία με τις γυναικοκτονίες να λαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις στην Ε.Ε. συνιστούν κύρια ζητήματα ασφάλειας για χώρες όπως είναι η Γαλλία. Η ριζοσπαστικοποίηση, με όλες τις μορφές που μπορεί να πάρει ο βίαιος εξτρεμισμός και η τρομοκρατία (ακροαριστερή, αναρχική, ακροδεξιά, οικολογική, ισλαμιστική, χουλιγκανισμός κ.τ.λ.), έχει οδηγήσει σε πολλές βίαιες επιθέσεις και αποτροπιαστικές σκηνές όπως ο αποκεφαλισμός του καθηγητή Πατί ή η επίθεση κατά του αστυνομικού στη Νέα Σμύρνη. Στο πορτρέτο της βίας πρέπει να εντάξουμε και τα βίαια επεισόδια που έχουν πολλές φορές ξεσπάσει στο πλαίσιο διαδηλώσεων στην Ισπανία, στη Γαλλία και στην Ελλάδα. (…). Ισως η πιο εφιαλτική εικόνα της βίας των νέων ανθρώπων στην Ευρώπη να είναι ο τρομοκράτης «Τζιχάντι Τζο», ο οποίος, φορώντας μαύρη στολή και κουκούλα που άφηνε ακάλυπτα μόνο τα μάτια του, αποκεφάλιζε ανθρώπους που είχε απαγάγει ο ISIS και αποτέλεσε το βασικό προπαγανδιστικό υλικό της τρομοκρατικής οργάνωσης. Δύσκολα μπορεί κάποιος να αιτιολογήσει πώς ένας νέος φοιτητής από το Λονδίνο έφτασε σε αυτό το σημείο.
Ο Γάλλος πολιτικός επιστήμονας και σημαντικός στοχαστής Olivier Roy προσπαθώντας να περιγράψει αυτό που ορίζουμε ως νέους τζιχαντιστές έχει εστιάσει αρκετά στις πολιτισμικές και ψυχολογικές διαστάσεις της βίας στους νέους ανθρώπους. Θεωρεί πως δεν πρέπει να απομονώνουμε τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό από τις γενικότερες δυναμικές που οδηγούν τους νέους στη βία, όπως η διαγενεακή σύγκρουση, η υποκουλτούρα της αυτοκαταστροφής και της αποκάλυψης, η αισθητική της βίας και η βίαιη αποκοπή από την κοινωνία. Ουσιαστικά περιγράφει αυτό που μπορούμε να ορίσουμε ως νεανικό νιχιλισμό. Μία τάση που σε σημαντικό βαθμό έχει αναπτυχθεί και μέσα από την καθημερινή έκθεση στη βία (βιντεοπαιχνίδια, σειρές φαντασίας, ταινίες, αναπαραγωγή της βίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξύμνηση της βίας σε μουσικά κομμάτια κ.τ.λ.). Σε αυτό το πλαίσιο η βία δεν είναι μέσο, αλλά ο τελικός σταθμός.
Το σύνθετο πρόβλημα της βίας δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντιμετωπιστεί μόνο από τις αρχές ασφαλείας των κρατών. Είναι ίσως το ζήτημα με τη μεγαλύτερη δυναμική και η διαχείρισή του απαιτεί τη συνεργασία πολλών και διαφορετικών φορέων και την αξιοποίηση διεπιστημονικών εργαλείων.
* Ο κ. Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι δρ Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ. Καθημερινή, 18/5/2021
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.