ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο Β΄

Απόσπασμα από το έργο του Ο. Σαίξπηρ "Ριχάρδο ο Β΄", δεύτερη πράξη, σκηνή 1

 

Ο ετοιμοθάνατος δούκας του Λανκάστερ, Τζον Γκωντ και θείος του βασιλιά Ριχάρδου Β΄εκφράζει την ελπίδα πως με τα τελευταία του λόγια/ νουθεσίες θα συνετίσει τον άφρονα βασιλιά και ανιψιό του Ριχάρδο. Την αισιοδοξία του δεν συμμερίζεται όμως  ο αδερφός του (θείος κι αυτός του Ριχάρδου) δούκας του Γιορκ.

 

ΓΚΩΝΤ

(…)Σ΄ αυτόν που ψιθυρίζει τα τελευταία του λόγια, όλοι

δίνουνε σημασία μεγαλύτερη από εκείνους

που η νεότητα και η υγεία τούς επιτρέπουν φλυαρίες:

γιατί ο κόσμος δίνει σημασία μεγαλύτερη

στο τέλος του ανθρώπου κι όχι στην υπόλοιπη ζωή του.

Η δύση και η μουσική στις τελευταίες νότες τους,

σαν τελευταία μπουκιά γλυκού, είναι γλυκύτερες

μόνο και μόνο, γιατί τελειώνουν και γράφονται

βαθύτερα στη μνήμη μας απ' όλα τ' άλλα που έχουνε συμβεί

πριν από χρόνια. Κι αν ο Ριχάρδος δεν με άκουγε όσο ζούσα,

ίσως τα σοβαρά λόγια του ρόγχου μου ανοίξουνε τ' αυτιά του.

 

ΓΙΟΡΚ

Α, όχι, του τα 'χουν άλλοι βουλωμένα με κολακείες

και ύμνους για το μεγαλείο του που όλοι τις θέλουν,

ως κι οι φρονιμότεροι. Λάγνα τραγούδια ακόλαστα,

που όλα τ' αυτιά των νέων τ' ακούν ορθάνοιχτα

και γοητεύονται από το δηλητήριό τους: κάτι στιχάκια

για τις μόδες που μας έρχονται απ' την περίφημη Ιταλία

- γιατί οι δικοί μας νέοι με δουλικό μιμητισμό,

τρέχουνε πίσω τους κουτσαίνοντας σαν μεθυσμένοι πίθηκοι.

Ξέρεις κανένα μέρος που ο κόσμος να κυκλοφόρησε

μια τέτοια ματαιότητα – κάτι καινούργιο, όσο πρόστυχο

και να 'ταν κι αμέσως κάποιος να μην πρόλαβε ψιθυριστά

στ' αυτιά των υπολοίπων; Γι' αυτό, λοιπόν, οι συμβουλές

φτάνουν πολύ αργά εκεί όπου η επιθυμία του ανθρώπου

αντιμάχεται τη λογική. Μη θέλεις να καθοδηγήσεις

που μόνος του διαλέγει δρόμο. Η ανάσα σου είναι κουρασμένη,

μην τη χάνεις άδικα!

ΓΚΩΝΤ

Νιώθω σαν νεοφώτιστος οιωνοσκόπος και του προλέγω τώρα

που το φως μου σβήνει: η βίαιη, θρασύτατη φλόγα

της ασωτίας του, δεν θα κρατήσει για πολύ, γιατί

η γρήγορη φωτιά γρήγορα εξαντλείται. Το ψιλόβροχο κρατάει

αρκετά, όμως ελάχιστα κρατούν οι μπόρες κι οι νεροποντές.

 Όποιος ζορίζει τ' άλογό του απ' την αρχή, γρήγορα το κουράζει.

Η λαίμαργη μπουκιά πνίγει τον λαίμαργο.

Η ματαιοδοξία, όρνεο αδηφάγο, άμα δεν έχει τίποτα άλλο

να καταβροχθίσει, τρώει τις ίδιες της τις σάρκες.

 

ΘΕΜΑ:  Στα λόγια που ανταλλάσσουν οι δύο ηλικιωμένοι ευγενείς, να εντοπίσετε απόψεις, διαπιστώσεις με διαχρονική ισχύ για τον ανθρώπινο χαρακτήρα και γενικά για την ανθρώπινη ζωή.